Programmabegroting 2019-2022

Programma's

Wat willen we bereiken?

  • We zetten in op het meedoen, rondkomen en vooruitkomen van onze inwoners.
  • Helmond wil een inclusieve stad zijn, waar iedereen een fatsoenlijk bestaan kan opbouwen. Onze leidraad is en blijft, meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Dit kan via een betaalde baan, vrijwilligerswerk of op school.
  • We stimuleren en faciliteren een betere aansluiting van het onderwijs bij de vraag vanuit werkgevers en de samenleving.
  • We streven ernaar dat alle jongeren een startkwalificatie hebben. Ook hebben we aandacht voor scholing zodat mensen kunnen doorgroeien naar een baan die beter past bij de huidige arbeidsmarkt.
  • We zetten in op het versterken van de positie van arbeidsmigranten en benutten de arbeidspotentie van statushouders.
  • We onderzoeken de mogelijkheden voor een maatschappelijke baan voor mensen met een bijstandsuitkering.
  • We onderzoeken samen met andere gemeenten de mogelijkheden voor behoud van loonkostensubsidie aan de werkgever waarbij mensen met beperkingen tenminste het minimumloon verdienen.
  • We zorgen voor een goed sociaal vangnet voor mensen die hun baan verliezen of het vanwege andere redenen financieel niet redden.
  • We zetten sterker in op preventie om problematische schulden te voorkomen.
  • Armoede bestrijden we met een meer integrale, preventieve, en effectieve aanpak.

Meerjarig beleidsperspectief

Ook in Helmond trekt de economie aan. Onze economische speerpunten zijn Automotive, Foodtech en de slimme maakindustrie (zie programma 7). Er is meer vraag naar arbeidskrachten en in verschillende sectoren heerst krapte op de arbeidsmarkt. Het aantal WW-uitkeringen neemt fors af en ook het aantal bijstandsuitkeringen bevindt zich in een dalende lijn. Nog niet alle leeftijdscategorieën profiteren echter optimaal van de vraag op de arbeidsmarkt. Met name 50-plussers blijven achter.  

Daarnaast sluit vraag en aanbod van werklozen en werkgevers  nog onvoldoende aan. Dit komt onder meer door een verschil in het gevraagde en het beschikbare opleidingsniveau, maar hangt ook samen met het arbeidsverleden en de motivatie van de werkzoekenden. Ook zien we – net als elders - dat mensen met een WW-uitkering bij een aantrekkende arbeidsmarkt eerder aan werk komen dan bijstandsgerechtigden, vanwege hun afstand tot de arbeidsmarkt. In de komende jaren sturen we dan ook aan op een nog beter functionerende arbeidsmarkt (zie hiervoor de speerpunten hieronder).   

Ook zorgen we voor een adequaat vangnet voor inwoners die ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een passende werkplek en/of het realiseren van bestaanszekerheid. Deze inwoners kunnen terecht bij een van de vier sociale teams in onze stad. Deze teams bestaan uit participatiecoaches werk, Wmo-consulenten, gezins- en jongerencoaches, maatschappelijk werkers en wijkverpleegkundigen. Deze professionals zijn specialist op hun eigen terrein en hebben tegelijkertijd eenzelfde integrale werkwijze, waarbij de persoonlijke situatie centraal staat.

Werk voor ieder talent en talent voor ieder werk
Vanuit het programma sociale stad wordt via de pijlers onderwijs- en arbeidsmarkt en werkgelegenheidsimpuls gewerkt aan “werk voor ieder talent” en” talent voor ieder werk”. Dit doen we samen met onze partners vanuit de regiegroep onderwijs- en arbeidsmarkt. Gezamenlijk zijn er speerpunten benoemt waar we de aansluiting onderwijs- arbeidsmarkt gaan verbeteren en de werkgelegenheid laten toenemen. We stellen een gezamenlijke aanpak op voor de bredere arbeidsmarkt op alle niveaus en alle relevante sectoren: human capital agenda en besteden daarbij speciale aandacht aan jongeren en 50+.

De gemeente Helmond heeft de ambitie om internationale vaardigheden in 2022 onderdeel te laten zijn van de curricula van alle onderwijsinstellingen in Helmond. Op deze manier willen we eraan bijdragen dat leerlingen hun school met internationale competenties verlaten en de regio aantrekkelijker wordt voor internationale bedrijven.  We zetten er actief op in dat onderwijsinstellingen invulling geven aan deze ambitie, passend bij het niveau van de leerlingen en hun omgeving.

Om praktisch onderwijs en doorlopende leerlijnen verder te versterken willen we ook proberen meer opleidingen en/of onderwijsactiviteiten op hbo-niveau naar Helmond te halen, passend bij het profiel van de stad. Helmond-De Peel Stagestad’ bestendigen we en breiden we uit om middels diverse activiteiten en projecten een brug te slaan tussen school en werk.

Daarnaast sturen we aan op de groei van de werkgelegenheid door werkgevers te helpen tijdig goed gekwalificeerd personeel aan te kunnen trekken. Dit doen we onder andere met behulp van een intensivering van het Technologiepact Helmond-De Peel, mede om te zorgen voor voldoende instroom in technisch onderwijs, minder uitval en een betere aansluiting op de vraag vanuit het bedrijfsleven.

Jeugdwerkloosheid willen we voorkomen, door ernaar te streven dat iedereen tenminste een (start)kwalificatie bezit of – als dat niet lukt – jongeren en werkzoekenden voor te bereiden op werk of een betekenisvolle dagbesteding, waarmee we een doorlopende leerlijn bieden en geen enkele jongere thuis op de bank hoeft te zitten.

Vanuit de pijler werkgelegenheidsimpuls wordt gewerkt aan de realisatie van voldoende banen voor alle talenten die we hebben. Samen met onze partners zijn de speerpunten vastgesteld en vindt uitvoering van de agenda plaats. Het gaat om het behoud en de uitbreiding van bestaande werkgelegenheid, o.a. door het optimaliseren van een vraaggericht accountmanagement, het ondersteunen van het MKB met Research en development activiteiten en  shared facility’s. Maar ook het  binnenhalen van nieuwe werkgelegenheid door onder andere het versnellen en intensiveren van een gericht acquisitiebeleid en bijvoorbeeld het bevorderen van start-ups, scale-ups en spin-offs. De stand van zaken van de uitvoeringsagenda wordt periodiek aan de raad teruggekoppeld.

Benutten arbeidspotentie van statushouders
De regie op inburgering gaat vanaf 2020 terug van het Rijk naar gemeenten. We gaan niet-vrijblijvende afspraken maken met taalaanbieders en de inburgeraar over het te volgen traject, rekening houdende met de terugkerende regie op inburgering. Door te zorgen voor een aanpak waarbij werk en inburgering parallel lopen, kunnen we beter oplossingen creëren die op lange termijn zowel voor de mensen zelf als voor onze stad positief zijn. Daarin werken we samen met Werkbedrijf Senzer, de LEVgroep, onderwijsinstellingen en werkgevers en zetten we in op het daadwerkelijk benutten van capaciteiten.   
Binnen het Stadsleerbedrijf leren statushouders te participeren in de samenleving, krijgen ze extra taalles en worden ze voorbereid op het arbeidsproces.

Verbeteren positie arbeidsmigranten
Sinds het open stellen per 1 mei 2004 van de grenzen voor het “vrije verkeer van werknemers” uit de nieuwe EU landen is het aantal arbeidsmigranten in de regio Zuidoost-Brabant sterk toegenomen.
Gelet op de huidige economische groei moet ook de komende jaren een beroep gedaan moeten worden op deze arbeidskrachten. Goede huisvesting en integratie van deze werknemers in onze samenleving is van groot belang. Samen met andere gemeenten in de regio wordt gekeken naar een integrale aanpak. Met werkgevers, uitzendbureaus en partijen die voor woonruimte zorgen vindt overleg plaats over goede huisvesting, spreiding over de stad en verantwoorde arbeidsomstandigheden.

Re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering
De komende jaren blijven we met uitvoeringsorganisatie Senzer inzetten op re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering. Omdat instroom en uitstroom verschillende disciplines zijn, gebruiken we de komende jaren voor beide onderdelen een afzonderlijke taakstelling. Hiervoor sluiten we aan bij landelijke cijfers en ontwikkelingen zoals gepresenteerd door Divosa (vereniging van gemeentelijke directeuren in het sociaal domein), zodat we de prestaties van Senzer beter kunnen vergelijken met andere gemeenten.
Hoewel in Helmond - in vergelijking met het landelijk gemiddelde van 29% - verhoudingsgewijs meer inwoners met een uitkering uitstromen richting werk, blijven we de lat hoog leggen en streven we naar een uitstroompercentage van 34% in 2022 voor onze gemeente (versus 30% in 2017).
Tegelijkertijd dringen we de instroom in de bijstand terug naar 32% in 2019. Dit doen we bijvoorbeeld door bij reorganisaties in te zetten op ‘werk naar werk’. Met Senzer worden hiertoe nadere prestatieafspraken gemaakt.

Realiseren van maatschappelijke deelname wanneer (regulier) werk niet mogelijk is door. arbeidsbeperkingen
Voor mensen die in een fase van hun leven zitten waarin ze niet kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt is het Stadsleerbedrijf opgezet. Deelname is vrijwillig. Hiermee bieden we iedereen de kans op een betekenisvolle dagbesteding, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan wijk of stad. Het Stadsleerbedrijf heeft inmiddels een netwerk van organisaties waar deelnemers een plek kunnen vinden. We willen het Stadsleerbedrijf de komende periode doorzetten en verder uitbouwen. Onderzocht wordt op welke manier het Stadsleerbedrijf een rol kan spelen voor mensen met een arbeidsvermogen tot 30%.

Pilot voor maatschappelijke baan
We willen met een proef starten om mensen te stimuleren (weer) aan het werk te gaan, zonder dat ze daarbij de zekerheid van een uitkering verliezen. Met ruimte voor keuzevrijheid, waardering en zelfontplooiing. Internationaal en landelijk zien wij vergelijkbare ontwikkelingen vanuit het gedachtegoed van basisbanen. Daarbij wordt de bijstandsuitkering door de werkgever aangevuld tot het minimumloon. We onderzoeken hierbij de doelgroep, de mogelijkheden op de arbeidsmarkt en het financiële plaatje. Ook wordt bekeken hoe het Stadsleerbedrijf kan ondersteunen.

(Generatie)armoede bestrijden met een meer integrale, preventieve, en effectieve aanpak.
Vanaf 2019 gaat een armoederegisseur aan de slag om de samenwerking voor de aanpak van armoede te verbeteren. De armoederegisseur legt verbindingen en stimuleert samenwerking tussen de partners en initiatieven in de stad. Een meer integrale aanpak leidt ertoe dat inwoners die moeilijk kunnen rondkomen beter bereikt worden. Daarnaast stuurt de armoederegisseur op een betere toegang tot voorzieningen, zodat meer mensen in armoede hiervan gebruik gaan maken.

In 2018 is het Kindpakket vastgesteld en geïmplementeerd. Het Kindpakket is erop gericht dat kinderen die in armoede opgroeien gewoon kunnen meedoen. Hiermee verkleinen we de kans dat zij later ook in armoede terecht komen. Het Kindpakket wordt jaarlijks geëvalueerd, waarbij aandacht is voor bereik, gebruik en ervaringen. Waar nodig stellen we de inhoud bij om beter aan te sluiten bij de behoefte van de doelgroep. We zetten actief in op het vergroten van het bereik van kinderen in armoede. Hier draagt onder meer de armoederegisseur aan bij. Samen met partners in de stad kijken we hoe we armoede onder ouderen kunnen tegengaan.

Sterkere inzet op preventie om schulden te voorkomen
Tijdige en effectieve ondersteuning bij problematische schulden is belangrijk omdat schulden tot andere problemen leiden. Bijvoorbeeld uitval op werk, psychische problemen en huiselijk geweld. Landelijke cijfers laten echter zien dat slechts 15% van de mensen  ondersteuning vraagt. Om zware (schulden)problematiek te voorkomen zetten we in op de doorontwikkeling van vroegsignalering van schulden in samenwerking met onder andere woningcorporaties. Voorlichting over schulden breiden we ter preventie verder uit en om jongeren goed te informeren over de risico’s van lenen en van rood staan.

Mensen die al problematische schulden hebben, krijgen via maatwerk een kans om schuldenvrij te worden. Het experiment om kleine schulden op te kopen, zetten we om in vast beleid. We kijken daarbij naar een mogelijke verbinding met het Jongerenperspectieffonds. Om recidive te voorkomen, versterken we de nazorg bij geslaagde schuldregelingen samen met onze ketenpartners en vrijwilligers.

Als gemeente willen we meer regie nemen over de bewindvoering om de kwaliteit van de uitvoering te verbeteren en de kosten te beheersen. Het regeerakkoord voorziet erin dat gemeenten in de toekomst een adviesrecht krijgen in de gerechtelijke procedure voor bewindvoering. Vooruitlopend hierop onderzoeken wij de mogelijkheden om aan te sluiten bij landelijke pilots die op dit moment in ontwikkeling zijn.