Programmabegroting 2019-2022

Nieuwe ontwikkelingen

Onontkoombare knelpunten

In het Coalitieakkoord 2019-2022 zijn de onontkoombare knelpunten in het budgettaire kader opgenomen die zich zeker voordoen en niet via een maatregel op het betreffende terrein te compenseren of te vermijden zijn. Daarnaast zijn er ten opzichte van het Coalitieakkoord een paar nieuwe ontwikkelingen geweest die ook onontkoombaar zijn. Onderstaand een totaaloverzicht van alle onontkoombare knelpunten die in deze Programmabegroting 2019-2022 zijn verwerkt.

(bedragen x € 1.000)

Prog

Nieuwe ontwikkelingen

2019

2020

2021

2022

Onontkoombare knelpunten

Lasten

01

Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (loonkostenontwikkeling)

106

106

106

106

01

Integrale Veiligheid Peelland

100

100

100

03

GGD (meer lijkschouwingen en euthanasieverklaringen)

10

10

15

15

08

Taakstelling bouwleges / Ophogen bouwlegesopbrengsten

300

300

300

300

10

Doorontwikkeling Stedelijk Gebied Eindhoven (vastgestelde nieuwe samenwerkingsagenda)

37

37

37

37

11

Areaaluitbreiding onderhoud

50

50

50

50

11

Blink

45

13

Auditcomité - RKC

12

12

12

12

13

Beheer basisregistraties

-30

-30

-30

-30

13

Bestuurskosten

150

150

150

150

13

Areaaluitbreiding onderhoud en personeel

180

14

Organisatiekosten

100

80

80

80

14

Office 365 licenties

230

230

230

230

Onontkoombare knelpunten

1.010

1.045

1.050

1.230

Baten

08

Taakstelling bouwleges / Ophogen bouwlegesopbrengsten

-300

-300

-300

-300

11

Taakstelling parkeren

100

75

50

50

11

Buitenreclame

108

108

108

108

13

Beheer basisregistraties

90

90

90

90

14

Herstel rente grondbedrijf

300

1.200

1.200

1.200

14

Areaalontwikkeling OZB/indexering

-50

-50

-50

-230

Onontkoombare knelpunten

248

1.123

1.098

918

Saldo Onontkoombare knelpunten

1.258

2.168

2.148

2.148

Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (loonkostenontwikkeling)
De Veiligheidsregio heeft te maken met sterk stijgende loonkosten die een verhoging van de gemeentelijke bijdrage noodzakelijk maakt. Hiervoor wordt € 106.000 beschikbaar gesteld.

Integrale Veiligheid Peelland
Op Peellandniveau is besloten gezamenlijk de aanpak van de integrale veiligheid, inclusief de ondermijnende criminaliteit, ook de komende jaren met kracht door te zetten. Alle Peelgemeenten dragen financieel bij aan de inzet van twee medewerkers voor de coördinatie van de integrale veiligheid en de ondermijning op Peellandniveau. Voor 2019 is al € 100.000 beschikbaar uit de vorige periode (2017-2019), vandaar verlenging vanaf 2020 tot en met 2022.

GGD (meer lijkschouwingen en euthanasieverklaringen)
Als gevolg van de toename van het aantal lijkschouwingen en euthanasieverklaringen in de regio is een verhoging nodig van de bijdrage per inwoner van de gemeente.

Taakstelling bouwleges / Ophogen bouwlegesopbrengsten
Door het herstel van de economische groei neemt de omvang van de bouwactiviteiten in de stad toe. Dit leidt tot een toename van het aantal vergunningaanvragen. Naast het feit dat dit leidt tot extra legesinkomsten leidt dit ook tot extra werk. Om die reden wordt de restanttaakstelling uit het verleden van € 300.000 nu gecorrigeerd via deze te verwachten extra legesinkomsten.

Doorontwikkeling Stedelijk Gebied Eindhoven (vastgestelde nieuwe samenwerkingsagenda)   
De doorontwikkeling van de netwerksamenwerking in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) vindt plaats op basis van een nieuwe agenda rondom de thema’s economie, wonen, voorzieningen en ruimte. De ondersteuning van deze nieuwe samenwerkingsagenda, die de periode 2018-2025 beslaat, vraagt extra inzet van middelen en mensen. Voor Helmond betekent dit dat de jaarlijkse bijdrage voor het SGE stijgt van € 17.000 naar € 54.000.

Areaaluitbreiding onderhoud  
Bij de begroting 2018 is er eenmalig impuls van € 50.000 gegeven voor het beheer/areaaluitbreiding en de jaarlijkse reparatie van de openbare ruimte. Deze impuls wordt in deze begroting structureel gemaakt. Bij de verdere uitwerking wordt in beeld gebracht wat de huidige staat van de openbare ruimte is, welk areaal beheerd dient te worden en op welk kwaliteitsniveau.

Blink
Blink heeft de kosten voor het bredere takenpakket reëel geraamd en in haar conceptbegrotingen opgenomen. Na analyse en vergelijking hiervan blijkt de conceptbegroting van Blink als geheel de gemeentelijke budgetten 2018 en verder voor die taken met ca. € 134.000 te overschrijden (ca. 6%). Dit komt vooral door een grotere onverwachte impact van de stijging van de lonen, en de areaalgevoelige budgetten (reiniging, onkruidbeheersing, gladheidbestrijding) die niet zijn mee gestegen met de werkelijke kosten. De extra kosten van gladheidbestrijding en onkruidbeheersing worden binnen de huidige gemeentelijke budgetten opgevangen. Het restant van € 45.000 wordt eenmalig opgelost in 2019.

Auditcomité - Rekenkamercommissie (RKC)
Om het toezicht op de interne beheersing, de financiële verslaglegging en de accountantscontrole te verbeteren en de raad hier een stevigere positie in te geven willen we een auditcomité instellen. Het budget van het Auditcomité bedraagt € 5.000 (voor bijvoorbeeld opleidingen en inhuur externe deskundigheid). De budget van de RKC bedraagt € 36.200 (voor onderzoek en vergoeding). Het huidige budget van de RKC bedraagt € 29.200 (vergoeding en onderzoek) en voorgesteld wordt dit daarvoor in te zetten, waardoor de meerkosten € 12.000 zijn.

Beheer basisregistraties
In de begroting 2018 en verder werd nog rekening gehouden met een opbrengst van € 90.000 voor de verkoop van kaartinformatie aan instellingen, met name de Stichting GBKN Zuid. Tot en met 2016 werden deze opbrengsten ontvangen. Echter met de invoering van Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) wordt deze informatie rechtstreeks vanuit de Rijksoverheid verstrekt. Daardoor heeft de gemeente Helmond hieruit nauwelijks tot geen inkomsten meer. Vanuit het Rijk hebben wij hiervoor structureel € 30.000 compensatie ontvangen. Per saldo betekent dit dat de inkomsten structureel € 60.000 lager zijn.

Bestuurskosten
Ophoging salariskosten wethouders in verband met de ophoging naar 6 fulltime wethouders zoals besloten bij de coalitievorming mei 2018.

Areaaluitbreiding onderhoud en personeel
In de meerjarenraming wordt jaarlijks rekening gehouden met een organisatiegroei/kwaliteitsimpuls van omgerekend 2 fte (inclusief overhead) voor het nieuw op te nemen begrotingsjaar (2022) in het meerjarenbeeld. Hierdoor is het voor de organisatie mogelijk om mee te groeien met de ambities en ontwikkelingen van de stad.  Daarom is voor de nieuwe jaarschijf 2022 een bedrag van € 180.000 opgenomen.

Organisatiekosten
Zoals ook bij het onderdeel areaaluitbreiding is toegelicht, wordt jaarlijks rekening gehouden met een extra groei van de organisatie om de ontwikkelingen en ambities van de stad uit te voeren. De extra kosten die dit met zich meebrengt, zijn opgenomen in deze begroting.

Office 365 licenties
In 2019 zijn we verplicht over te stappen naar een nieuwe versie van Office. Onze huidige pakket voldoet niet meer aan de nieuwe manier van werken. Tot nu werd het pakket eenmalig als investering aangeschaft en afgeschreven. Dit is niet meer mogelijk. We moeten voor het nieuwe pakket Office365 per licentie gaan betalen.

Taakstelling parkeren
De parkeerexploitatie staat al jaren onder druk, met als belangrijkste reden dat de geraamde opbrengsten van fiscalisering (boetes) van straat-parkeren niet gehaald worden. Hiernaast lopen de inkomsten van zowel garage- als straatparkeren ook licht terug. In het coalitieakkoord is naar aanleiding hiervan de opbrengstenraming met € 150.000 verminderd in combinatie met een taakstelling die oploopt van € 50.000 tot € 100.000.

Buitenreclame
De vraag om reclame-uitingen in de openbare ruimte te mogen plaatsen loopt al verschillende jaren terug. Belangrijke oorzaken hiervan zijn de economische crisis en de vele nieuwe (digitale) mogelijkheden om doelgroepen te bereiken. Dit heeft tot gevolg dat de geraamde opbrengsten teruglopen met € 108.000.

Herstel rente grondbedrijf
Door een wijziging van het BBV is de toerekening van rentekosten aan grondexploitaties sinds 2016 gemaximeerd tot 1,3%. Voorheen rekenden we, conform al onze investeringen, een rente toe van 3,25%. Dit leidt tot een voordeel voor toekomstige berekeningen van de grondexploitaties, maar tot een nadeel als gevolg van rentederving voor de totale begroting. Bij de begroting 2018 was dat nog structureel € 1,2 miljoen. In het coalitieakkoord is afgesproken dat een deel van de beschikbare ruimte wordt ingezet ter dekking van dit tekort, waardoor dit nadeel in 2020 structureel is opgelost.

Areaalontwikkeling OZB/indexering
Conform de bestendige gedragslijn komt de dekking voor areaaluitbreiding onderhoud en personeel uit de verwachte stijging van de OZB-opbrengsten als gevolg van de toegenomen waarde van de stad (meer OZB-objecten dan voorzien).

Beleidsintensivering

In het Coalitieakkoord 2019-2022 zijn extra ambities opgenomen die in deze Programmabegroting 2019-2022 zijn verwerkt. Deze ambities en aanvullingen hierop zijn opgenomen in onderstaande tabel en worden onder deze tabel kort toegelicht. Onderscheid is gemaakt in incidentele- en structurele ambities, waarbij de incidentele ambities maximaal gelden voor deze coalitieperiode. In de tabel zijn deze aangeduid met I (incidenteel)en S (structureel).

(bedragen x € 1.000)

Prog

Nieuwe ontwikkelingen

2019

2020

2021

2022

I/S

Beleidsintensivering

Lasten

02

Extra inzet bestrijding armoede kinderen (incl. armoederegisseur)

80

80

80

80

S

02

Schuldhulpverlening

400

400

400

400

I

02

Subsidie dierenwelzijn (asiel en ambulance)

10

10

10

10

S

03

Impuls Gezonde Stad (uitvoering preventieplannen 7 wijken)

320

320

320

320

I

04

Actieplan jongeren

50

50

50

50

I

04

Kindvriendelijke stad

200

100

100

100

I

04

Onderwijsachterstandenbeleid

695

695

695

695

S

04

Techniek Educatieprogramma

80

80

80

80

S

05

Bibliotheekvoorziening scholen

30

30

30

30

I

05

Industrieel Atrium (energielasten)

10

10

10

10

S

05

Kosten nieuwe locatie voor EDAH-museum en draaiorgelcollectie

150

150

150

150

S

05

Lucas Gassel bijdrage stichting

70

70

I

05

Ophoging budget evenementen

313

313

313

313

S

06

Buurtsportcoach

120

120

120

120

S

06

Onderhoud Berkendonk

80

80

80

80

S

07

Arbeidsmarktevents

70

70

70

70

S

07

Brainport International Programme

66

66

I

07

Impuls innovatieve concepten vitalisering bedrijventerreinen

250

250

250

250

I

08

Brainport Smart District

500

500

500

500

I

08

Voorbereiding implementatie Omgevingswet

150

150

150

I

09

Ondernemerschap stimuleren in Centrum inclusief detailhandel / retail

125

125

125

125

I

10

Innovatieprogramma Smart Mobility

400

400

400

I

10

Ophoging budget verkeersveiligheid

50

50

50

50

S

11

Extra kosten onkruidbestrijding in relatie tot onderhoudsniveau

100

100

100

100

S

11

Ophogen onderhoudsniveau Steenweg / Speelhuis

50

50

50

50

S

11

Ophoging budget onderhoud nieuwe veiligheidscamera's publieke ruimte

29

29

29

29

S

12

Impuls duurzaamheid

625

625

625

625

I

12

Impuls duurzaamheid campagne Alle lichten op Groen

50

50

50

50

I

12

Impuls duurzaamheid campagne Energiehuis

75

75

75

75

I

13

Exploitatieruimte naar investeringsruimte

250

360

325

S

13

Kenniscentrum van de stad (Toekomstgericht Werken)

500

S

13

Ophoging budget duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)

50

50

50

50

S

14

Draagkrachtnorm Wmo naar 130% / Dekking extra middelen abonnementstarief vanuit algemene uitkering

-90

-90

-90

-90

S

14

Duurzaam mobiliteitsconcept gemeente

50

50

50

50

I

14

Opleidingskosten

300

300

400

500

S

Beleidsintensivering

5.058

5.608

5.682

6.097

Baten

02

Extra inzet bestrijding armoede kinderen (incl. armoederegisseur)

-80

-80

-80

-80

S

02

Schuldhulpverlening

-400

-400

-400

-400

I

03

Draagkrachtnorm Wmo naar 130% / Dekking extra middelen abonnementstarief vanuit algemene uitkering

90

90

90

90

S

03

Impuls Gezonde Stad (uitvoering preventieplannen 7 wijken)

-320

-320

-320

-320

I

04

Onderwijsachterstandenbeleid

-695

-695

-695

-695

S

14

Incidentele vrijval bestemmingsreserves

-300

I

Beleidsintensivering

-1.705

-1.405

-1.405

-1.405

Saldo Beleidsintensivering

3.353

4.203

4.277

4.692

Subsidie dierenwelzijn (asiel en ambulance)   
Huisdieren hebben een belangrijke waarde in het leven van veel mensen. Zeker als mensen door armoede niet meer voor hun dier kunnen zorgen, speelt het Dierenasiel/de Dierenambulance een belangrijke rol. We trekken jaarlijks € 10.000 extra uit voor ondersteuning van deze organisatie.

Extra inzet bestrijding armoede kinderen (inclusief armoederegisseur)
Ongeveer 7.500 huishoudens in Helmond leven rond het bestaansminimum. Daaronder vallen een paar duizend kinderen. Vaak zien we dat armoede overgaat van generatie op generatie. Deze trend willen we doorbreken. We zetten regelingen en voorzieningen zo effectief mogelijk in, met een meer integrale aanpak. Via een armoederegisseur willen we deze kinderen nog beter bereiken, aanvraagprocedures versimpelen en de samenwerking in de hulpverlening versterken. Voor de bestrijding van armoede (waaronder de armoederegisseur) stellen we structureel jaarlijks extra
€ 80.000 beschikbaar.

Schuldhulpverlening  
We zetten sterker in op het voorkomen van schulden en trekken hiervoor jaarlijks € 400.000 extra uit. Daarnaast krijgen mensen die al problematische schulden hebben via maatwerk een tweede kans om schuldenvrij te worden. Als gemeente willen we meer regie nemen over de bewindvoering om de kwaliteit van de uitvoering te verbeteren en de kosten te beheersen. Het regeerakkoord voorziet erin dat gemeenten in de toekomst een adviesrecht krijgen in de gerechtelijke procedure voor bewindvoering. Vooruitlopend hierop onderzoeken wij de mogelijkheden om aan te sluiten bij landelijke pilots die op dit moment in ontwikkeling zijn. De kosten worden gedekt uit de reserve sociale stad.

Impuls Gezonde Stad (uitvoering preventieplannen 7 wijken)   
Vanwege een minder goede gezondheid leven mensen in sommige wijken in Helmond gemiddeld zeven jaar korter dan in andere wijken. Daarom trekken we voor de periode 2019-2022 jaarlijks € 320.000 uit voor wijkpreventieplannen en de uitvoering hiervan. Hiermee werken we met gerichte investeringen aan de gezondheid en het perspectief van mensen. Dit doen we in onze aandachtswijken: Helmond-Noord, Helmond-West, Helmond-Oost en Binnenstad-Oost. Vanuit het oogpunt van preventie nemen we in deze aanpak ook de wijken Brouwhuis, Mierlo-Hout en Rijpelberg mee. De kosten worden gedekt uit de reserve sociale stad.

Kindvriendelijke stad   
Elk kind moet onbekommerd kunnen opgroeien. Dit reikt breed. Van een op kinderen gerichte openbare ruimte, goede speelvoorzieningen (waarin we € 1 miljoen investeren) tot het tegengaan van kinderarmoede. Als gemeente geven we hier een impuls aan van € 500.000 voor besteding in de komende vier jaar.

Onderwijsachterstandenbeleid   
De extra middelen die we als gemeente de komende jaren vanuit het Rijk krijgen om achterstanden in het onderwijs tegen te gaan (€ 695.000), willen we bij voorkeur ook inzetten voor de uitbreiden van de pilot rond de Verlengde Schooldag, het tegengaan van armoede en het versterken van de weerbaarheid van de jeugd.

Actieplan jongeren   
We trekken voor het Jongerenactieplan jaarlijks € 50.000 uit en maken samen met partijen in de stad het aanbod voor deze doelgroep een stuk aantrekkelijker. Onderdeel daarvan is dat het voor jongeren makkelijker en laagdrempeliger wordt om voor eigen ideeën subsidies van de gemeente te ontvangen.

Techniek Educatieprogramma  
Naast zich te richten op de algemene ontwikkeling van mensen moet het onderwijs goed aansluiten op de vraag vanuit werkgevers en de samenleving. Zo leiden we het talent op voor het werk van de toekomst. In het bijzonder stellen we jaarlijks een bedrag van € 80.000 beschikbaar voor het Techniek Educatieprogramma.

Industrieel Atrium (energielasten)
We handhaven het Industrieel Atrium op de huidige plek via een jaarlijkse bijdrage van € 10.000 voor energielasten.  

Ophoging budget evenementen   
We stellen jaarlijks ruim € 300.000 extra beschikbaar (waarmee het jaarlijks budget groeit naar € 450.000 ton in totaal) voor beeldbepalende evenementen met meer dan regionale uitstraling en om kleinere initiatieven vanuit de wijken te honoreren.

Bibliotheekvoorziening scholen  
We stellen jaarlijks een bijdrage van € 30.000 ter beschikking tot en met 2022 voor traditionele en eigentijdse bibliotheekvoorzieningen op scholen.  

Kosten nieuwe locatie voor EDAH-museum en draaiorgelcollectie   
Voor herhuisvesting van de draaiorgels en de collectie van het Edah-Museum stellen we jaarlijks € 150.000 beschikbaar.

Lucas Gassel bijdrage stichting   
Voor het Lucas Gassel Jaar ondersteunen we de stichting Lucas Gassel zowel in 2019 als in 2020 met  € 70.000 voor het organiseren van een jaarrond evenement met als thema de schilder Lucas Gassel.

Buurtsportcoach
Buurtsportcoaches stimuleren mensen te bewegen, zeker in wijken waar dit minder vanzelfsprekend is. We trekken hier structureel jaarlijks € 120.000 voor uit, zolang sprake is van cofinanciering door het Rijk.

Onderhoud Berkendonk   
Voor het onderhoud van Berkendonk trekken we jaarlijks € 80.000 uit.

Impuls innovatieve concepten vitalisering bedrijventerreinen
Om bestaande bedrijventerreinen toekomstbestendig en vitaler te maken, stellen we jaarlijks € 250.000 extra beschikbaar. Dit zetten we in voor innovatieve werkconcepten, het creëren van kansen en optimaal ruimtegebruik. De komende 4 jaar is deze impuls van € 1 miljoen in combinatie met de impuls als investering van € 1 miljoen in totaal € 2 miljoen.

Brainport International Programme   
Op basis van de positieve evaluatie van het Brainport International Programme blijven we samen met Eindhoven, Best en Veldhoven investeren in de internationale acquisitie. Hiervoor trekken we in 2019 en 2020 € 66.000 uit, waarbij het onze intentie is dat dit na 2020 binnen het budget voor Brainport Development komt te vallen.

Arbeidsmarktevents  
We vinden het belangrijk dat Helmond goed zichtbaar is bij beeldbepalende (arbeidsmarkt)evenementen als de Dutch Technology Week (DTW) en de Dutch Design Week (DDW). Voor beide evenementen trekken we elk jaarlijks € 35.000 uit. Hiermee willen we meer jongeren interesseren voor toekomstbestendige onderwijsvakken in techniek en design, en tonen we aan dat Helmond een vitale positie heeft in de Brainportregio.

Voorbereiding implementatie Omgevingswet
In 2021 wordt de Omgevingswet ingevoerd. Voor de gemeente Helmond sluit de komst van deze wet aan op de transformatie waar we al aan werken. De verandering heeft daarmee invloed op het functioneren van gemeenteraadsleden, collegeleden en medewerkers. Om de Omgevingswet goed te laten landen bij raad, college, de ambtelijke organisatie én de stad is  vooralsnog tot en met 2021 jaarlijks € 150.000 gereserveerd.

Brainport Smart District   
Hét project van de toekomst, Brainport Smart District, is het toonbeeld van het ‘wonen van straks’. Hoewel we natuurlijk ook hier hopen op een hoogwaardige beeldkwaliteit, gaat het op deze unieke plek toch vooral om de uitstraling van de innovatie en om ruimte voor experimenten. De ontwikkelingen die in deze slimme wijk in Brandevoort plaatsvinden omarmen we, temeer omdat ze een positieve invloed gaan hebben op de rest van de stad. Met een impuls van € 2 miljoen in de komende vier jaar kunnen we invulling geven aan onze ambities rondom deze wijk.

Ondernemerschap stimuleren in Centrum incl. detailhandel / retail   
Wij gaan de (nieuwe en bestaande) ondernemers in het centrum ondersteunen bij het doorontwikkelen van ondernemerschap. Dit doen we door ze te ondersteunen met een jaarlijkse impuls van € 125.000 voor o.a. voorlichting, coaching en relocatie.

Innovatieprogramma Smart Mobility
In het kader van stimulering van slimme mobiliteit investeren we jaarlijks tot en met 2022 € 400.000 in het (Europese en regionale) innovatieprogramma Smart Mobility.

Ophoging budget verkeersveiligheid
Om de verkeersveiligheid op gevaarlijke punten in onze stad aan te pakken stellen we jaarlijks € 50.000 extra beschikbaar. De besteding hiervan bekijken we samen met de inwoners in de wijken die de knelpunten het beste kennen en met het Platform Verkeersveiligheid Helmond.

Ophoging budget onderhoud nieuwe veiligheidcamera's publieke ruimte
Camera's worden alleen bij grote excessen - en pas wanneer andere oplossingen zijn geprobeerd en uitgeput - ingezet om overlast en criminaliteit aan te pakken. Daarbij streven we naar een optimale mix van slimme camera’s. De traditionele camera’s van nu vervangen we en voor het onderhoud wordt structureel € 29.000 beschikbaar gesteld.

Ophogen onderhoudsniveau Steenweg / Speelhuis
De aanloopstraten naar het centrum moeten schoner en aantrekkelijker worden. De extra middelen van € 50.000 per jaar worden ingezet om het onderhoudsniveau van de Steenweg en de omgeving van het nieuwe Speelhuis te verhogen.

Extra kosten onkruidbestrijding in relatie tot onderhoudsniveau
We trekken jaarlijks € 60.000 extra middelen uit voor onkruidbestrijding om het gewenste onderhoudsniveau te handhaven.

Impuls duurzaamheid campagne Energiehuis
Het Energiehuis speelt een grote rol binnen de impuls duurzaamheid. De bijdrage gaat omhoog met € 75.000 per jaar.

Impuls duurzaamheid campagne Alle Lichten op Groen
Binnen de impuls duurzaamheid zetten we de succesvolle campagne ‘Alle Lichten op Groen’ door (€ 50.000 per jaar). We sporen bedrijven aan om met duurzame maatregelen geld te besparen en controleren hier ook sterker op.

Impuls duurzaamheid   
Verduurzaming is nodig, op alle fronten. Groen is geen keuze, groen is de norm. Omdat het belang hiervan niet kan worden overschat, staan wij positief tegenover alle schone vormen van groene energie. Het liefst zien we dat zonne-energie op elk dak wordt opgewekt, en ook windenergie biedt een kans. Natuurlijk, passend binnen het landschap. Via een jaarlijkse impuls van € 625.000 maken we een goede slag. Er wordt eerst een kader opgesteld waarbinnen deze impulsgelden kunnen worden ingezet.

Exploitatieruimte naar investeringsruimte  
De in het coalitieprogramma opgenomen nieuwe investeringen leiden ertoe dat de totale kapitaallasten het kapitaallastenplafond overschrijden. Vandaar dat van de beschikbare ruimte in de exploitatie een deel toegevoegd wordt aan het kapitaallastenplafond, zodat hierin voldoende middelen zitten om de (toekomstige) kapitaallasten te kunnen dekken.

Ophoging budget duurzame ontwikkelingsdoelen (Global Goals)
In het kader van de Global Goals besteedt Helmond één euro per inwoner aan uitvoering. Dit betekent dat het bestaande budget (Internationale Betrekkingen) wordt opgehoogd met € 50.000 tot € 90.000 jaarlijks voor de komende 4 jaar. We willen samen met de gemeenteraad de ambitie bepalen voor welke prioriteiten we deze middelen gaan inzetten.  

Kenniscentrum van de stad (Toekomstgericht Werken)
Streven is om een toekomstgerichte ontmoetingsplek (voorzien op de huidige locatie van het Stadskantoor) te creëren voor de organisaties en inwoners van de stad, die tevens fungeert als werkplek voor onze gemeentelijke medewerkers. Daarbij is het onze insteek om zoveel mogelijk slim gebruik te maken van bestaande budgetten. Om dit mogelijk te maken is er vanaf 2022 € 0,5 miljoen extra structureel aan kapitaallasten nodig, omdat de met de huidige gebouwen gemoeide kapitaallasten, als gevolg van de jaarlijkse lineaire afschrijving van de boekwaarden, dan niet meer op voldoende niveau zijn. Hiertoe wordt het kapitaallastenplafond met dit bedrag verhoogd vanaf 2022.

Draagkrachtnorm Wmo naar 130% / Dekking extra middelen abonnementstarief vanuit algemene uitkering   
Om de financiële drempel voor noodzakelijke zorg weg te nemen hoeven mensen met inkomsten tot 130% van het bijstandsniveau in het kader van de Wmo vanaf 2019 geen eigen bijdrage meer te betalen. Hiervoor trekken we jaarlijks € 90.000 extra uit. Mensen met meer draagkracht dan deze 130% hoeven door het aangepaste rijksbeleid nog maar een eigen bijdrage van € 17,50 per vier weken te betalen.

Opleidingskosten
Om klaar te zijn voor de toekomst is het noodzakelijk dat onze medewerkers goed opgeleid blijven. Ons opleidingsbudget loopt echter niet in de pas met een gemiddelde gemeentelijke organisatie. Dit  gemiddelde ligt op ca. 3% van de loonsom. Het huidige opleidingsbudget bedraagt 1,44%. Voorgesteld wordt om tot 2022 toe te groeien naar een structureel opleidingsbudget van ongeveer 2,5% van de loonsom.

Duurzaam mobiliteitsconcept gemeente
In het streven naar duurzaamheid willen we als gemeente vooroplopen. Door een mobiliteitsplan met deelauto’s op te zetten en het gebruik hiervan te stimuleren verduurzamen we ook onze mobiliteit en houden we de stad leefbaar. In de ontwikkeling hiervan, waarvoor we vier keer € 50.000 uittrekken, zoeken we actief naar samenwerking met private partijen. Ook de gemeenschappelijke regelingen waarin we deelnemen, zoals de Veiligheidsregio en de Omgevingsdienst, stimuleren we actief om een groen (mobiliteits)beleid te voeren. Elektrische (deel)auto’s hebben de toekomst. Daarom streven we naar meer laadpalen in de openbare ruimte. En alles wat we als gemeente doen, toetsen we voortaan aan de mate waarin het bijdraagt aan de vergroening van de stad.

Incidentele vrijval bestemmingsreserves
Vanuit de reserve cofinancieringsfonds wordt € 300.000 ingezet als dekking voor de beleidsintensiveringen.

Gemeentefonds

(bedragen x € 1.000)

Prog

Nieuwe ontwikkelingen

2019

2020

2021

2022

Gemeentefonds

Lasten

02

Armoedebestrijding kinderen

7

7

7

7

02

Schulden en armoede

133

133

02

Participatie maartcirculaire

-267

03

Toevoeging loon en prijscompensatie 2018

225

225

225

225

03

Maatschappelijke opvang

-27

-27

-27

-27

03

Wmo onderdeel beschermwonen gevolgen maartcirculaire

471

472

472

472

03

Wmo algemeen gevolgen maartcirculaire

650

684

623

623

04

Verlengde Pleegzorg t.g.v. subcuster Jeugdhulp

57

80

80

80

12

Bodemsanering

101

152

14

Verwerking gevolgen maartcirculaire

3.455

5.682

8.135

11.755

14

Jeugd overheveling AU

-19.441

-19.441

-19.441

-19.441

14

Armoedebestrijding kinderen

-7

-7

-7

-7

14

Toevoeging loon en prijscompensatie 2018

-225

-225

-225

-225

14

Verwerking meicirculaire 2018

35.495

35.146

35.433

34.398

14

Maatschappelijke opvang

27

27

27

27

14

Verlengde Pleegzorg t.g.v. subcuster Jeugdhulp

-57

-80

-80

-80

14

Toevoeging abonnementstarief huishoudelijke hulp

-300

-300

-300

-300

14

Schulden en armoede

-133

-133

14

Bodemsanering

-101

-152

14

WMO overheveling AU

-12.786

-12.786

-12.786

-12.786

14

Participatie overheveling AU

-3.703

-3.703

-3.703

-3.703

Gemeentefonds

3.840

5.754

8.432

10.751

Baten

03

Toevoeging abonnementstarief huishoudelijke hulp

300

300

300

300

14

Jeugd overheveling AU

19.441

19.441

19.441

19.441

14

Verwerking gevolgen maartcirculaire

-5.004

-8.479

-11.299

-16.474

14

Wmo onderdeel beschermwonen gevolgen maartcirculaire

-471

-472

-472

-472

14

WMO overheveling AU

12.786

12.786

12.786

12.786

14

Wmo algemeen gevolgen maartcirculaire

-650

-684

-623

-623

14

Verwerking meicirculaire 2018

-35.526

-35.163

-34.673

-33.513

14

Participatie overheveling AU

3.703

3.703

3.703

3.703

14

Participatie maartcirculaire

267

Gemeentefonds

-5.420

-8.569

-10.837

-14.586

Saldo Gemeentefonds

-1.580

-2.815

-2.405

-3.835

Via circulaires informeert het Rijk gemeenten over de gemeentefondsuitkeringen. Dit gebeurt op drie tijdstippen in het jaar: in mei op basis van de Voorjaarsnota; in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Dit jaar is éénmalig een extra (maart)circulaire uitgegeven met daarin een cijfermatige uitwerking van het Regeerakkoord en het interbestuurlijk programma (IBP). De financiële gevolgen hiervan hebben we al opgenomen in het coalitieakkoord:

Tabel gevolgen maartcirculaire                                               (in €)


Ten opzichte van het coalitieakkoord (maartcirculaire) zijn in de meicirculaire een aantal wijzigingen doorgevoerd die leiden tot de onderstaande bijstelling:

Tabel gevolgen meicirculaire                                               (in €)


De toename van € 35,5 miljoen in 2019 wordt grotendeels veroorzaakt door de in het regeerakkoord opgenomen overheveling van het sociaal domein naar de algemene uitkering. Daarnaast heeft het Rijk diverse kortingen doorgevoerd die door de gemeenten opgevangen moeten worden. De belangrijkste mutaties worden hieronder nader toegelicht:

Overheveling integratie-uitkering Sociaal domein naar algemene uitkering (IUSD)
In het Regeerakkoord is opgenomen dat het integreerbare deel van de IUSD met ingang van 2019 opgaat in de algemene uitkering en daarmee deel uitmaakt van de trap-op-trap-af systematiek. Het betreft de volgende onderdelen:
-   IUSD Wmo 2015, met uitzondering van Beschermd wonen ;
-   IUSD Jeugdhulp, met uitzondering van Voogdij/18+;
-   IUSD Participatie, onderdeel Re-integratie klassiek;
-   Integratie Uitkering Wmo 2007, met name huishoudelijk hulp.

De volgende tabel geeft een overzicht van de 'oude' integratie-uitkering Sociaal domein,  de onderdelen die overgaan naar de algemene uitkering (geel in de jaarschijf 2019) en de onderdelen die nog niet overgeheveld kunnen worden (de overige onderdelen van de jaarschijf 2019 en verder).


De overheveling van deze onderdelen naar de algemene uitkering leidt tot budgettaire effecten tussen gemeenten die voorlopig worden opgeheven door de introductie van een suppletie-uitkering. Deze bedraagt voor de gemeente Helmond +/- € 170.000 per jaar.  Dit betekent het budget voor deze onderdelen samen met ingang van 2019 € 36.157.376 bedraagt (optelling van de gele bedragen uit te tabel) minus een korting van € 170.000 waardoor het totale budget € 35.987.376 is.

Sinds de invoering van de IUSD heeft de gemeente Helmond de beschikbare middelen ook direct ingezet voor de uitvoering van taken in het Sociaal domein. Door het inweven van bovengenoemde onderdelen van het Sociale domein in de algemene uitkering, is deze koppeling in de toekomst niet meer direct te maken en maken deze middelen voortaan deel uit van de integrale afweging over de besteding van de beschikbare dekkingsmiddelen. Vandaar dat voor de bepaling van het budget voor het Sociaal domein voor de jaren 2019 en verder, wordt uitgegaan van de berekende bedragen voor het jaar 2019. Dit is de basis en vanaf 2020 lopen deze budgetten mee in de loon- en prijssystematiek die onze gemeente hanteert.

Neerwaartse bijstelling van de accresontwikkeling voor de periode 2019-2023
De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de totale rijksuitgaven. Volgens de normeringssystematiek (trap op – trap af) hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de indexering van de algemene uitkering. Het positieve beeld uit de maartcirculaire is bij de meicirculaire neerwaarts bijgesteld, met name door een lagere raming van de lonen en prijzen in het Centraal Economisch Plan (CEP). Hierdoor neemt de algemene uitkering ook af.

Voorschotregeling Btw Compensatiefonds (BCF)
Begin 2013 zijn afspraken gemaakt over de maximering van het BCF (plafond). Wanneer het totaal van de BCF-claims van gemeenten onder dit plafond blijft, wordt het resterende deel toegevoegd aan het Gemeentefonds. Stijgt het totaal boven het plafond uit, dan vindt de aanvulling van het BCF plaats uit het Gemeentefonds. Met ingang van uitkeringsjaar 2019 wordt deze systematiek gewijzigd en wordt in de septembercirculaire alleen nog de raming van het huidige jaar verwerkt. Concreet betekent dit dat de algemene uitkering vanaf 2019 verlaagd wordt en dat als gevolg hiervan de algemene uitkering voor onze gemeente vanaf 2022 structureel ruim € 3 miljoen lager is.

Omdat door deze wijziging veel gemeenten geconfronteerd worden met een tekort in hun begroting, heeft de provincie Noord-Brabant het standpunt ingenomen dat meerjarig een stelpost opgenomen mag worden op basis van de realisatiecijfers 2017. Vooralsnog is sprake van een éénmalige toepassing voor de begroting 2019 en meerjarenraming 2020-2022. Wij volgen de lijn van de provincie en nemen met ingang van 2019 een stelpost op voor nog te verwachten inkomsten BCF van € 780.000 structureel.

De neerwaartse bijstelling van het accres en de aanpassing van de voorschotregeling BCF leiden tot verlaging van de algemene uitkering. Voor een deel kan dit worden opgevangen binnen de ruimte van het gemeentefonds, onder andere door een verlaging van de gereserveerde middelen voor loon- en prijscompensatie en de inzet van de gereserveerde middelen risicoplafond BCF. Echter, vanaf 2021 resteert een tekort van € 760.000 in 2021 en € 885.000 in 2022, waardoor de beschikbare ruimte (= netto bijstelling Gemeentefonds meicirculaire in de tabel) in deze begroting verlaagd is ten opzichte van het coalitieakkoord.

Taakmutaties
In de meicirculaire zijn ook taakmutaties opgenomen ter grootte van € 740.000 in 2019, € 790.000 in 2020 en € 505.000 vanaf 2021. Omdat deze gekoppeld zijn aan een zeker doel worden deze middelen - maar ook eventuele kortingen op deze uitkeringen - conform ons beleid doorvertaald naar de betreffende producten. Het effect hiervan op het budgettair beeld is daardoor nihil. In de tabel van het Gemeentefonds is aangegeven voor welk programma de middelen worden gebruikt en in die programma's staat ook de inhoudelijke toelichting.

In deze begroting zijn de financiële gevolgen van zowel de maart- als de meicirculaire verwerkt.

Overige technische mutaties

De overige technische mutaties komen voort uit diverse wijzigingen in de autonome mutaties in de individuele begrotingsjaren. De voornaamste mutaties hebben betrekking op de volgende elementen:

  • Het Sociaal Domein bestaat uit drie deelgebieden, te weten Participatie, Wmo en Jeugd. De afgelopen drie jaar is in Helmond gebleken dat er structureel overschotten zijn in de jaarrekening op Programma 3 de Wmo voorzieningen. Eveneens zijn er bij de jaarrekening structureel tekorten op Programma 4 de Jeugd voorzieningen. In het kader van realistisch budgetteren, wordt 1,5 miljoen structureel overgeheveld van Wmo naar Jeugd. Deze herverdeling vindt plaats binnen het Sociaal domein Helmond en is daarmee budgettair neutraal;
  • Ramen van de autonome mutaties in de diverse grondexploitatieprojecten;
  • De inzet van de diverse door uw raad geautoriseerde bestemmingsreserves in de meerjarenbegroting. In bijlage 7.4 Reserves en voorzieningen is een overzicht opgenomen van alle verrekeningen met reserves;
  • Mutaties als gevolg van de verschuiving van de budgetten openbare ruimte in de exploitatie naar investeringen;
  • Kapitaallasten voortkomend uit investeringen;
  • Nominale ontwikkelingen (loon- en prijscompensatie);
  • Herziening van de doorbelaste uren over de diverse programma's.